Pano gövdesi seçerken sorulan soru genellikle “hangisi daha sağlam?” olur. Yanlış sorudur. Dört ayrı ölçüt vardır — korozyon, elektriksel yalıtım, darbe dayanımı ve ısı — ve bunların ikisinde plastik, ikisinde metal kazanır. Hangisinin ağır bastığı, panonun duracağı ortamın sorunudur.
Ölçüt 1 — Korozyon
Burada plastik tartışmasız kazanır: ABS ve polikarbonat paslanmaz, çürümez, boya atmaz. Nemli bodrum, yıkanan alan, tarımsal yapı, kıyı havası — hiçbiri plastiği etkilemez.
Metalde durum üç kademelidir:
- Boyalı DKP sac: boya sağlamken korunur. Çizilen ya da delinen her nokta bir başlangıç noktasıdır; nemli ortamda paslanma oradan yayılır.
- Galvaniz: çinko kaplama kurban anot gibi davranır, boyalı saca göre belirgin biçimde dayanıklıdır.
- Paslanmaz çelik: yüzeyde kendini onaran bir oksit tabakası oluşturur. Çizilse bile korunmaya devam eder.
Ölçüt 2 — Elektriksel yalıtım
Plastik gövde iletken değildir. Metal gövde iletkendir ve bu yüzden topraklama ve eşpotansiyel bağlantı gerektirir; kapak menteşesinden geçen topraklama örgüsü, gövde-kapak süreklilik bağlantısı gibi ayrıntılar metal panoda montajın parçasıdır.
Plastik panoda bu ayrıntılar gövde için gerekmez — ama içindeki metal montaj plakası ve cihazlar için kurallar yine geçerlidir. Hangi bağlantının zorunlu olduğu yerel elektrik yönetmeliğine ve projenin tasarımına bağlıdır; bu yazı bir montaj standardı değildir, kararı projenin elektrik mühendisi verir.
Ölçüt 3 — Darbe ve mekanik dayanım
Metal burada kazanır. Bir forkliftin değdiği, bir aletin düştüğü, kapağına basıldığı yerde sac gövde ezilir ama yarılmaz; plastik gövde ise çatlayabilir ve çatlak sızdırmazlığı bitirir.
İkinci bir konu UVdir: doğrudan güneş altında yıllarca kalan plastik, katkısı yetersizse kırılganlaşır ve rengi solar. Dış mekânda plastik pano kullanacaksanız gölgede konumlandırın ya da metale geçin.
Ölçüt 4 — Isı
Bu, en sık atlanan ölçüttür. Metal ısıyı iletir, plastik yalıtır. İçinde kayıp üreten cihaz bulunan bir panoda metal gövde, ısının bir kısmını yüzeyinden dışarı atar; plastik gövde ısıyı içeride tutar.
Pratik sonuç: aynı yükü taşıyan iki panodan plastik olanı daha sıcak çalışır. Trafo, sürücü, güç kaynağı gibi gerçek kayıp üreten elemanlar varsa bu bir havalandırma ya da malzeme kararına dönüşür.
Beklenmedik olan: plastik panomuz IP65, paslanmaz panomuz IP54
Çoğu alıcı metalin daha iyi sızdırmazlık vereceğini varsayar. Kataloğumuzdaki gerçek bunun tersidir:
| Gövde | Koruma sınıfı |
|---|---|
| ABS plastik pano (sıva üstü, opak kapaklı) | IP65 |
| Paslanmaz monoblok pano (sıva üstü) | IP54 |
Sebebi üretim yöntemidir. Plastik gövde kalıpta tek parça basılır; conta yuvası gövdenin kendisiyle birlikte, tek seferde ve sürekli bir hat olarak oluşur. Sac gövdede ise kapak çevresi bükülerek ve kaynaklanarak elde edilir; köşelerde ve kaynak uçlarında mükemmel süreklilik sağlamak kalıp işi kadar kolay değildir.
Bunun kararınıza etkisi nettir: toz ve su doğrudan sorunsa ve ortam darbeye kapalıysa, plastik pano metalden daha iyi sızdırmazlık verir. Korozyon direnci ise ayrı bir eksendir — paslanmaz gövde tuzlu ve kimyasal ortamda plastiğin veremeyeceği mekanik ömrü verir.
Karar tablosu
| Ortam / ihtiyaç | Gövde |
|---|---|
| Nemli, yıkanmayan iç mekân; küçük dağıtım | ABS plastik |
| Toz ve sıçrayan su, darbe riski yok | ABS plastik (IP65) |
| Gıda, ilaç, yıkanan üretim alanı | Paslanmaz |
| Kıyı şeridi, tuzlu hava | Paslanmaz |
| Forklift trafiği, darbe riski | Sac veya paslanmaz |
| İçeride trafo / sürücü, yüksek kayıp | Metal + havalandırma |
| Doğrudan güneş, dış mekân | Metal (plastikte UV yaşlanması) |
| Bütçe baskın, iç mekân, düşük yük | ABS plastik |
Paslanmazda bir kalite notu
Kataloğumuzdaki paslanmaz panolar 304 kalite krom sactan üretilir; gövde 1 mm, kapaklar 1,5 mm’dir ve taşıyıcı şase monoblok kaynaklıdır. 304, gıda ve genel endüstriyel ortamların büyük bölümü için uygun olan kalitedir.
Dürüst olmak gerekirse bir sınırı vardır: klorür yoğun ortamlar — deniz suyu teması, yüzme havuzu tesisatı, klorlu temizlik kimyasallarının sürekli bulunduğu alanlar — literatürde 316 kalite (molibden katkılı) gerektirir. Bu koşullardaysanız 304 ile yola çıkmayın; ihtiyacınızı bize iletin.
Ölçü ve biçim nerede değişiyor?
- ABS panolar: 25×33×13 cm’den 50×70×25 cm’ye kadar, sıva üstü, taban saclı.
- Paslanmaz duvar tipi: 200×250×200 mm’den 600×900×200 mm’ye kadar monoblok gövde. Derinlik hepsinde 200 mm’dir.
- Paslanmaz dikili tip: 2100 mm yükseklikte, 600/700/800 mm genişlikte modüler endüstriyel gövde.
Sıradaki karar
Malzemeye karar verdiyseniz sırada ölçü ve modül sayısı var. Plastik tarafta kaç modül sığacağını ve hangi kapak tipini seçeceğinizi bu rehberin ABS pano yazısında; paslanmaz tarafta monoblok gövdenin ne anlama geldiğini ve nerede zorunlu olduğunu paslanmaz pano yazısında ele alıyoruz.
